مصطفى النوراني الاردبيلي
45
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
ماليدن گرد آن بر شكم اطفال براى رفع نفخ مفيد است . عصاره برگ تازه آن براى افزايش بينايى چشم مفيد بوده و بخور برگ تازه آن كه در آتش اندازند نيز براى چشم مفيد است . آن را در فرانسه دمكرده مدرى در موارد سنگ مثانه مصرف مىكنند به اين ترتيب كه ابتدا يك مشت كاكل ذرت را در يك ليتر آب جوشانده و سپس در اين جوشانده دو قاشق قهوهخورى تخم رازيانه ريخته دمكرده ، پس از دم كردن مىگذارند كه سرد شود 2 - 3 فنجان از اين دمكرده را در روز مىخورند آثار مفيدى دارد . « 1 » اسم باديان را foeniculum vulgare نوشتهاند كه در نسخههاى مقوى معده مقوى روده و جگر و قابض و مدر استعمال كردهاند . عرق باديان براى امراض شكم بيان شده است روغن باديان بادشكن و اشتهاآور و نيز در امراض معده استعمال شده است و آن جزء شربت اسطوخودوس مىباشد و در بعضى نسخههاى امراض جگر و مثانه و كليه استعمال مىشود و با گل گاو زبان و عناب و خاكشير شربت براى سرخك و آبله و تب نوبه داده مىشود و نيز در خيلى از نسخههاى سوء هضم و معده و جگر و بادشكن اضافه شده است . « 2 » محمد بن سنان از امام رضا عليه السلام روايت مىكند كه آن حضرت فرمود : روزى موسى بن جعفر از مرضى شكايت نمود اطباء آمدند براى برخى از داروها اوصاف و عجائب وصف نمودند آن حضرت پرسيد : كجا مىرويد فرمود : اين داروها را كفايت كنيد هليلج ،
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، حسين مير حيدر ، ج 2 ، ص 330 تا 334 . ( 2 ) - همدرد انگليسى ، ص 91 - 139 - 142 - 171 - 175 - 182 - 200 .